Slider
14 Wrz

Niezarejestrowany wzór wspólnotowy – co to takiego?

Niezarejestrowany wzór wspólnotowy zainteresuje przedsiębiorców, którzy wytwarzają produkty “o krótkim życiu”. Chodzi o towary sezonowe, których atrakcyjność dla konsumentów szybko mija. Jak szybko zapewnić ochronę prawną np. kolekcji obuwia? Dokładnie o tym przeczytasz w dzisiejszym wpisie na blogu 🙂

  

 

Niezarejestrowany wzór wspólnotowy – definicja

Wyjaśnię ci wszystko w prosty sposób.

Chcąc chronić wygląd danego przedmiotu w Polsce, możesz do tego wykorzystać wzór przemysłowy. Rejestruje się go w Urzędzie Patentowym w Warszawie. Jeżeli ochronę na swój produkt chcesz rozciągnąć na całą Unię Europejską możesz wykorzystać wzór wspólnotowy. W tym przypadku rejestracji dokonuje się w OHIM (Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego) w Alicante w Hiszpanii.

W zasadzie poza zasięgiem terytorialnym oba rodzaje wzorów wiele się nie różnią. Aby uzyskać ochronę, musisz jednak formalnie wysłać zgłoszenie. Warto więc o tym pomyśleć zawczasu.

Przepisy unijne dają ci możliwość ochrony w dwóch wariantach:

  1. jako wzór wspólnotowy (wymagane rejestracja w OHIM)
  2. jako niezarejestrowany wzór wspólnotowy (nie ma wymogu rejestracji)

Co ciekawe, definicja obu pojęć jest jednakowa:

Wzór przemysłowy oznacza postać całego lub części produktu, wynikająca w szczególności z cech linii, konturów, kolorystyki, kształtu, tekstury i/lub materiałów samego produktu i/lub jego ornamentacji.

Niezarejestrowany wzór wspólnotowy to np. but z nowej kolejcji.

Czym różnią się oba wzory?

1 – Zasada nowości

Aby ochrona była skuteczna zarejestrowany wzór musi być nowy. Jeżeli chodzi o niezarejestrowany wzór wspólnotowy, to owa nowość liczona jest od innego momentu. Chodzi o datę pierwszego publicznego udostępnienia wzoru. Ważne aby nastąpiła ona  w takiej formie, aby mógł zapoznać się z nim ekspert z twojej dziedziny.

2 – Czas ochrony prawnej

Ochrona wzoru wspólnotowego może trwać do 25 lat (w 5-cio letnich okresach). Liczona jest od daty zgłoszenia. Ochrona na niezarejestrowany wzór wspólnotowy trwa 3 lata. Liczona jest natomiast od daty publicznego ujawnienia wzoru na terenie Unii. Może to nastąpić poprzez:

  • publikację w katalogach firmowych czy wydawnictwach branżowych;
  • wystawienie na targach;
  • sprzedaż;
  • reklamę

3 – Prawo do wzoru

Jeżeli dokonałeś formalnej rejestracji wzoru, twoje dane będą widoczne na świadectwie ochronnym. Sprawa tego, kto jest właścicielem praw wydaje się więc oczywista. Jeżeli jednak chodzi o niezarejestrowany wzór wspólnotowy, to tutaj za uprawnioną uznaje się tę osobę, która rozpowszechnia wzór pod swoim nazwiskiem.

4 – Domniemanie legalności

Sądy wspólnotowe w sprawach dotyczących naruszenia prawa do wzoru wspólnotowego uznają zarejestrowany wzór wspólnotowy jako ważny. Niezarejestrowany wzór wspólnotowy, nie ma takiego domniemania. Tak więc osoba, która na takie prawo się powołuje musi wykazać, że wzór:

  • został ujawniony w określonej dacie,
  • posiada on cechy nowości,
  • odznacza się indywidualnym charakterem.

5 – Zakres ochrony

Tutaj możemy mówić o najistotniejszej różnicy pomiędzy powyższymi wzorami. Ochrona prawna tych zarejestrowanych jest bowiem szersza. Wyłączność z rejestracji obejmuje bowiem każdy wzór, który na zorientowanym użytkowniku nie wywołuje odmiennego wrażenia. Oznacza to, że jeżeli dany produkt “na pierwszy rzut oka” nie odróżnia się od zarejestrowanego wzoru, to łamie  prawo.

Przy niezarejestrowanym wzorze wspólnotowym mamy ochronę jedynie przed kopiowaniem. A i to z pewnym wyjątkiem. Wzór niezarejestrowany nie korzysta z ochrony przed naśladownictwem, jeśli uda się udowodnić, że inny wzór jest co prawda rozwiązaniem późniejszym, jednak zrealizowanym niezależnie od poprzedniego. Sam jego twórca z kolei nie mógł znać wzoru poprzedniego. W praktyce,  zdarza się to niezwykle rzadko. Mimo wszystko taka sytuacja może mieć miejsce, np. w przypadku niektórych kreacji, które łatwo ulegają pewnym tendencjom w modzie.

 

Rozważania końcowe

Kopia wzoru czy wzór podobny?

Konstrukcja prawna jaką są niezarejestrowane wzory wspólnotowe to novum. Nie ma ono bowiem poprzednika w żadnym systemie.  Aby jednak móc efektywnie z tego rodzaju wzorów korzystać, należy spełnić pewne wymogi. W praktyce wielu przedsiębiorców dowiaduje się o tej formie ochrony dopiero w momencie, kiedy mają problemy z nieuczciwą konkurencją.

Aby powoływać się na tą formę wzoru, nie należy składać jakiś formalnych wniosków. Mimo to, korzystanie z niego wymaga pewnego przygotowania. Nie każdy bowiem towar spełnia definicję wzoru. Mogą też pojawić się problemy z kwestią pierwszego udostępnienia. Często okazuje się, że nie tylko 3 lata ochrony szybko minęły, ale jakiekolwiek roszczenia są bezzasadne. Sporny towar to bowiem nie kopia a jedynie produkt podobny.

Jeżeli przedsiębiorca dobrze zrozumie specyfikę tej konstrukcji prawnej, jest w stanie zareagować, przynajmniej na te najbardziej ordynarne próby kopiowania jego produktów. Mimo wszystko, patrząc na wszystkie plusy i minusy, moim zdaniem niezarejestrowany wzór wspólnotowy przegrywa z wzorem zarejestrowanym.

 

Fot. 1: olo81 / Foter / CC BY
Fot. 2: Aih. / Foter / CC BY

Mikołaj Lech

Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się ze mną:
+48 575 999 710
mikolaj@lech.bydgoszcz.pl

{ 2 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Matylda Lipiec 20, 2016 o 13:32

Witam!
Niezwykle cenna informacja, że istnieje ochrona niezarejestrowanego wzoru wspólnotowego, jednak jak pokazać, że jesteśmy objęci taką ochroną? Przy rejestracji mamy znak/nr, czy istnieje jakaś formułka (prawna) , która odstraszy konkurencję przed plagiatem, czy musimy liczyć na ich świadomość?

Dziękuję z odpowiedź i za bloga, który rozwiązuje szybko moje wątpliwości i otwiera moją świadomość prawną.
pozdrawiam

Odpowiedz

Mikołaj Lech Lipiec 25, 2016 o 18:15

Dzień dobry Pani Matyldo. Jeżeli chodzi o sposób oznaczania wzorów zarejestrowanych to pisałem o tym tutaj. Przy wzorach zarejestrowanych to jednak nie obowiązuje. Nie mają bowiem żadnej sygnatury. Na wzory niezarejestrowane przedsiębiorcy powołują się dopiero w przypadku sporów z konkurencją. Czyli najczęściej w pierwszej kolejności w momencie wysłania pisma ostrzegawczego. Wtedy jednak musi Pani udowodnić kiedy ten niezarejestrowany wzór został po raz pierwszy ujawniony.
Pozdrawiam

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł. Jednak jeśli chcesz w ten sposób poprosić mnie o pomoc, skorzystaj z zakładki Kontakt.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: