Slider
21 Sie

Czym są wzory przemysłowe?

Zanim opowiem ci czym są wzory przemysłowe, w kilku słowach odniosę się  do wzornictwa przemysłowego. Ma ono bowiem większy wpływ na nasze życie niż może ci się wydawać. Aby jakiś produkt mógł odnieść sukces na rynku, musi być spełnionych szereg warunków. Odpowiednia musi być jego cena, reklama, jakość czy  zaawansowanie technologiczne. Jednak co najważniejsze, musi on mieć atrakcyjny dla kupującego wygląd.

Ludzie kupują oczami!

Wiesz dlaczego system operacyjny Windows pokonał DOS-a? Ponieważ opierał się na obrazach. Pliki przenosiło się do wskazanych folderów szybkim ruchem kursora. Wystarczyło zrozumieć kilka zasad i komputer stał przed ludźmi otworem. Nasz mózg uwielbia obrazy. Doskonale wiedzą o tym wydawcy gazet brukowych. Jeżeli weźmiesz do ręki „Fakt” lub „Super Expres”, to zobaczysz, że najmniej jest w nich właśnie treści. Eksponowane są za to zdjęcia. Statystyki mówią same za siebie. Powyższe tytuły są najczęściej kupowanymi dziennikami w Polsce!

„Design jest wszystkim. Wszystkim!”  
Paul Rand, autor logo IBM

Dla najbardziej konkurencyjnych przedsiębiorstw na świecie, wzornictwo przemysłowe jest stałym elementem tworzenia nowego produktu. To dla nich bardzo ważny element innowacyjności. Projektanci wzornictwa uczestniczą tam w procesie powstawania nowego produktu już na etapie kreowania jego wizji.

Aby produkt się sprzedawał musi być nie tylko funkcjonalny, ale mieć również atrakcyjny wygląd. Jeżeli dobrze połączy się wszystkie elementy tej układanki, pojawia się sukces ekonomiczny. A im jest on większy, tym szybciej pojawi się nieuczciwa konkurencja. Każdy chce uszczknąć coś z tego tortu 🙂

I w tym momencie z pomocą przychodzą nam właśnie wzory przemysłowe

Czym właściwie są wzory przemysłowe?

Samą definicję  znajdziesz w ustawie Prawo własności przemysłowej:

Art. 102

Wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Osobiście lubię mówić, że wzory przemysłowe to „skóra oblekająca technologię„. Nie jest to jednak precyzyjne określenie, ponieważ często więcej wspólnego niż z technologią, mają one z fantazyjnym designem. Daleko nie szukając – oryginalny kształt kubka. Najtrafniejszym określeniem będzie więc to, mówiące, że wzory przemysłowe to po prostu zewnętrzna postać przedmiotu.

W praktyce najczęściej są to: opakowania produktów, butelki, etykiety, meble, zabawki, wyroby tekstylne czy sprzęt sportowy.

 

Czym są wzory przemysłowe?

W jaki sposób chroni się wzory przemysłowe?Świadectwo rejestracji wzoru przemysłowego

Ochronę na wzory przemysłowe uzyskuje się poprzez rejestrację we właściwym Urzędzie ds. własności przemysłowej. Istnieje procedura:

  1. Krajowa (ochrona na terytorium Polski)
  2. Wspólnotowa (ochrona w 28 krajach Unii Europejskiej)

W Polsce dokonuje się tego w Urzędzie Patentowym w Warszawie. Prawo z rejestracji wzoru udzielane jest na 25 lat, w 5-cio letnich okresach ochronnych. Właściciel wzoru otrzymuje specjalne świadectwo, na którym widnieje indywidualny numer rejestrowy. Można go później umieszczać na chronionych produktach, informując o wyłączności zarówno konsumentów jak i konkurencję.

 

Co zyskasz chroniąc swoje wzory w Urzędzie Patentowym?

Zarejestrowanie wzoru przemysłowego zabezpiecza przed podrabianiem go przez konkurentów. Brak takiej rejestracji może doprowadzić do tego, że trudniejsze i bardziej kosztowne okaże się dochodzenie roszczeń. Na przykład w oparciu o prawa autorskie.

Wzory, które zarejestrowano, należą do aktywów przedsiębiorstwa, podnosząc tym samym jego wartość. Same wzory można zresztą ekonomicznie wycenić. Mogą one później być przedmiotem sprzedaży lub licencji.

Szczególnie ta druga opcja pozwala wprowadzić produkt na rynki, które z różnych powodów, były dla przedsiębiorcy niedostępne.

Na koniec warto wspomnieć i o tym, że bogate portfolio świadectw ochronnych podnosi wiarygodność w oczach inwestorów i konsumentów. Jedni i drudzy dostają więc informację nie tylko o tym, że jesteś firmą innowacyjną. Dowiadują się, że pomysły, w które inwestujesz są bardzo dobrze chronione prawnie.

I w tym właśnie pomagają wzory przemysłowe.

{ 25 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Aleksandra Październik 16, 2013 o 23:31

Bardzo ciekawy temat. Na pewno często będę tu zaglądała.
Pozdrawiam panie Mikołaju 🙂

Odpowiedz

Mikołaj Lech Październik 17, 2013 o 12:05

Dziękuję za miłe słowa, a temat faktycznie bardzo interesujący.
Pozdrawiam

Odpowiedz

Adam Październik 18, 2013 o 15:16

Panie Mikołaju,

a spotkał się Pan z praktyką zgłaszania jako wzoru przemysłowego znaku słowno-graficznego? czy może być to spowodowane tym, że znak ten nie może być zarejestrowany jako znak towarowy?

Pozdrawiam

Odpowiedz

Mikołaj Lech Październik 21, 2013 o 12:27

Tak, spotkałem się. Takie działanie jest obarczone pewnym ryzykiem, ponieważ właściciel kolizyjnego znaku towarowego może próbować unieważnić zarejestrowany wzór. Jeżeli jednak tego nie zrobi, z wszelkimi konsekwencjami można ze wzoru korzystać. Niektórzy przedsiębiorcy zamiast zmienić nazwę, wolą podjąć takie ryzyko.
Pozdrawiam

Odpowiedz

Krystian Grudzień 5, 2013 o 16:59

A jeżeli mamy produkt zastrzeżony wzorem przemysłowym np. szafa i firma chcę skopiować dany produkt zmieniając wewnątrz budowe tej szafki i konstrukcje oraz zmieniając zewnętrznie ilość szyb, zaokrąglając płyciny i zmieniając cały produkt w ok 10-15% to taki produkt dalej podlega pod wzór przemysłowy? Czy wogóle można kopiować (ale nie identycznie) produkty z wzorem przem.

Odpowiedz

Mikołaj Lech Grudzień 5, 2013 o 23:00

Panie Krystianie, przy określaniu czy dany produkt jest podobny do już zarejestrowanego wzoru nie bierze się pod uwagę procentowej różnicy w detalach. Nie ma znaczenia również ich liczba.

Polska ustawa PrWłPrzem, mówi że wzór na zorientowanym użytkowniku musi wywierać odmienne wrażenie. Oznacza to, że jeżeli dana osoba idzie do sklepu z myślą aby kupić szafę i pomyli się kupując niemal jej kopię to jest to naruszenie. Przy czym wystarczy istnienie ryzyka takiej pomyłki aby mówić o naruszeniu.

Domyślam się w czym jest problem. Mamy klientów, którzy chcą maksymalnie ochronić swoje produkty oraz takich, którzy chcieliby zmienić detale, aby nie naruszać prawa do już zarejestrowanych wzorów konkurencji. Czasami jest to balansowanie na granicy. Jeżeli odejdzie Pan dość mocno od danego wzoru zwiększa Pan pewność, że kolizji nie będzie. Zbliżając się za bardzo naraża się Pan na proces.

Ostatecznie dylemat kto ma rację rozwiąże sąd. Ja mogę, bazując na moim doświadczeniu, określić czy dane modyfikacje są wystarczające czy nie.

Pozdrawiam

Odpowiedz

Marcin Luty 24, 2014 o 23:45

Witam serdecznie mam takie pytanie chce zrobic kubki z napisami i konkretnie chodzi mi o napisy co moge zrobic i jak zabezpieczyc je zeby nikt mi ich nie podrobil. Czy jest taka mozliwosc zabezpieczenia napisu i w jaki sposob mozna to zrobic?????

Odpowiedz

Mikołaj Lech Luty 25, 2014 o 11:25

Dzień dobry.

Na pewno kilka sposobów się znajdzie.

Niektóre slogany reklamowe bądź zestawienia słów, uznać można za utwór w myśl pr. autorskiego. Muszą być jednak w jakiś sposób fantazyjne. Wszystko zależy oczywiście od samych napisów. Tutaj ochrona jest z mocy ustawy. Nie trzeba nic rejestrować. Należy jednak udowodnić autorstwo.

Dalej można owe slogany zgłosić do Urzędu Patentowego jako znaki towarowe, choć przy większej ich liczbie jest to drogie.

Można fantazyjny design kubków (w którym są owe napisy) zastrzec jako wzory przemysłowe. Będzie to tyle dobre, że istnieje możliwość zgłaszania wielu odmian. Ostatecznie można założyć, że kubki przez 3 lata od ujawnienia będą chronione jako niezarejestrowane wzory wspólnotowe.

Pozdrawiam

Odpowiedz

Grzegorz Lipiec 30, 2014 o 17:06

Szanowny Panie Mikołaju,

Skóra oblekająca technologię wydaje się być zwrotem na tyle fantazyjnym, że można by pokusić się o ochronę autorską utworu 😉
Chciałbym zapytać o kwestię, o której Pan wzmiankował „Wzory… należą do aktywów przedsiębiorstwa” – czy zastrzegającym nowy wzór przemysłowy może być wyłącznie przedsiębiorca? Czy są może przypadki, kiedy wzór zarejestrowany jest na osobę prywatną, a potem wykorzystywane np. w dwóch firmach, w których ta osoba ma udziały.

Z poważaniem,
Grzegorz

Odpowiedz

Mikołaj Lech Lipiec 30, 2014 o 17:56

Panie Grzegorzu to sformułowanie również mi się podoba. Niestety nie ja jestem jego autorem. Zresztą jak wskazywałem w tym artykule na to sformułowanie może wcale prawo autorskie nie przysługiwać.

Odpowiadając jednak na Pana pytanie to nie ma przeciwwskazań aby właścicielem prawa z rejestracji wzoru była osoba fizyczna. Tym sposobem może ona odpłatnie bądź nieodpłatnie udzielić licencji na produkcję danego wzoru jakiejkolwiek firmie.

Pozdrawiam

Odpowiedz

Grzegorz Lipiec 30, 2014 o 20:31

Uprzejmie dziękuję za odpowiedź. Wbrew pozorom, skóra nie pełni funkcji ozdobnej, a często wrażenie ogólne na zorientowanym użytkowniku robi coś zupełnie innego 😉
Udzielanie licencji wydaje się być dobrym posunięciem, jakkolwiek na samą myśl o nieodpłatnej
licencji poczułem na karku oddech oskarżyciela skarbowego.. No i raczej byłby to strzał w kolano w przypadku próby wskazania przed sądem wartości szkody przy ew. roszczeniu. Zgaduję, że informacji na temat tego, jak należy zdeklarować dochód z tytułu udzielenia licencji przez osobę prywatną (bo osoba fizyczna to także ta prowadząca np. jednoosobową działalność gospodarczą)
powinienem szukać pod zupełnie innym adresem. Jeszcze raz dziękuję za szybką odpowiedź.
Grzegorz

Odpowiedz

Wiesław Czerwiec 25, 2015 o 00:12

Witam.
Zawracałem już Panu głowę kilka dni temu,
ale spróbuję jeszcze drążyć „w temacie”.

Załóżmy, że mam dobry pomysł na wzór przemysłowy.
Załóżmy, że jest to rozwiązanie bardzo proste (genialne w swojej prostocie) a jednocześnie nikt dotąd na nie nie wpadł.
Bystry urzędnik w biurze patentowym w mig połapie się,
że pomysł wart jest dużych pieniędzy.
Skąd mam pewność, że w/w urzędnik nie sprzeda mojego pomysłu jakiejś firmie, a ta firma nie zastrzeże mojego wzoru przemysłowego 5 minut przede mną?
Pozdrawiam Wiesław Stępień

Odpowiedz

Mikołaj Lech Lipiec 1, 2015 o 21:16

Panie Wiesławie zadał Pan ciekawe pytanie.
Co do zasady ochronę uzyskuje się od dnia zgłoszenia. Tak więc jeżeli dokumenty wpłynęły już do urzędu patentowego to nikt Pana nie wyprzedzi. Tak sobie jednak myślę, że teoretycznie mogłoby się zdarzyć tak jak Pan mówi. Zgłoszenie wzoru przez konkurencję byłoby jednak bez sensu. Tzn. oba wzory miałyby tą samą datę rejestracji. Co z tego skoro prawdopodobnie łatwo byłoby Panu taki wzór unieważnić. Wystarczyłoby aby udowodnił Pan, że wzór konkurencji nie był nowy w dacie zgłoszenia (Pan ujawnił go wcześniej). Tym samym opisana przez Pana sytuacja jest czysto teoretyczna. Sam nigdy z czymś podobnym się nigdy nie spotkałem. Mam dobre zdanie o ekspertach z urzędu patentowego.
Pozdrawiam

Odpowiedz

ryszrd Lipiec 8, 2015 o 23:22

bardzo mi sie podoba sposob w jaki zapoznaje pan ludzi z tematem wzorow przemyslowych i droga ich zastrzegania, powodzenia.

Odpowiedz

Mikołaj Lech Lipiec 12, 2015 o 18:53

Dziękuję za ciepłe słowa Panie Ryszardzie.
Mam nadzieję, że będzie Pan na mojego bloga zaglądał częściej.

Pozdrawiam

Odpowiedz

Mariusz Luty 5, 2016 o 12:54

Dzień dobry,
Załóżmy, że wpadłem na pomysł jakiegoś wzoru, ale nie wiem czy taki wzór jest zastrzeżony. Czy jest gdzieś opublikowana lista zastrzeżonych wzorów? Konkretnie chodzi o paterę z owocami zrobionymi ze srebra i bursztynu.

Odpowiedz

Mikołaj Lech Luty 5, 2016 o 18:45

Dzień dobry Panie Mariuszu.
Informację o zarejestrowanych wzorach przemysłowych publikują krajowe urzędy patentowe. Najczęściej dostęp do takich baz jest darmowy i on-line. Takie sprawdzenie jest jednak dość problematyczne o czym pisałem w artykule pt.: Badanie zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego.
Pozdrawiam

Odpowiedz

Marcin Marzec 3, 2016 o 08:52

Dzień dobry Panie Mikołaju
Artykuł bardzo mnie zaciekawił, i spowodował lekki niepokój w dotychczasowych moich działaniach, ale do rzeczy
– czy zastrzeżenie tyczy się całego „systemu” np. krzesła turystycznego czy rurki z której jest wykonany ?
– w jaki sposób mogę sprawdzić czy dany wzór już istnieje jako zastrzeżony ?
– co się dzieje gdy okaże się że jednak mój produkt jest kopią towaru zastrzeżonego ?
pozdrawiam Marcin

Odpowiedz

Mikołaj Lech Marzec 3, 2016 o 18:42

Dzień dobry Panie Marcinie.
1) Wzór przemysłowy chroni design a nie konkretny materiał z którego jest wykonany.
2) Takie sprawdzenie jest możliwa, ale dość trudne i mozolne. Dokładniej opisałem to w artykule pt.: Badanie zdolności rejestrowej znaku towarowego.
3) Cóż, pojawia się pytanie czyja to wina. O konsekwencjach takiej sytuacji pisałem w artykule pt.: naruszenie wzoru przemysłowego. Jeżeli natomiast takie wzory design ktoś Panu projektuje, to warto z taką osobą podpisać umowę o przeniesienie autorskich praw majątkowych.
Pozdrawiam

Odpowiedz

Aleksandra Skolimowska Marzec 21, 2016 o 10:05

Panie Mikołaju,
Dziękuję za prowadzenie tak przydatnego bloga. Wiele się dzięki Panu dowiedziałam i rozwiał Pan wiele moich wątpliwości. Mam jednak pytanie a propos projektu, który należy podesłać UHRW. Na stronie doczytałam, że nadesłane rysunku/zdjęcia mogą być w kolorze bądź czarno-białe (nie wolno mieszać). Jak wówczas wygląda sprawa koloru danego produktu? Zamierzam zastrzec lampe, która występuje w różnych wersjach kolorystycznych. Czy każdy kolor musiałabym zastrzec oddzielnie? Czy wysyłając monochromatyczne rysunki zastrzegam ogół? Na liście już zarejestrowanych produktów widziałam te same lampy w różnych wariantach kolorystycznych i przeraża mnie koszt jaki musiałabym ponieść.. Proszę o odpowiedź. Pozdrawiam serdecznie, A.Skolimowska

Odpowiedz

Mikołaj Lech Marzec 22, 2016 o 18:31

Dzień dobry Pani Aleksandro. Niestety kolor również jest istotnym elementem wzoru przemysłowego. Tym samym co do zasady należałoby chronić przynajmniej ten kolor, który najlepiej się sprzedaje. Jak być może Pani wyczytała ma Pani 12 miesięcy na to by wzór testować i przed upływem tego terminu dokonać zgłoszenia. Później wzór nie będzie spełniał warunku nowości. Z drugiej strony zastrzegając rysunek nie chroni Pani każdej wersji kolorystycznej. Trzeba tutaj podjąć jakieś decyzje bo zgłoszenie np. 15 odmian kolorystycznych faktycznie generuje już spore koszty
Pozdrawiam

Odpowiedz

Lena Kwiecień 25, 2016 o 20:08

Zdecydowanie warto jest zastrzegać wzory przemysłowe, jednak nie jest to tani proces, więc małe firmy mogą mieć z tym problem.

Odpowiedz

Mikołaj Lech Kwiecień 26, 2016 o 18:26

Czy ja wiem, koszt 5-cio letniej ochrony wzoru przemysłowego w Polsce wynosi 770 zł. W UE 350 EUR. W ramach tego można ochronić wiodący produkt, na którym zarabia się duże pieniądze. Przedsiębiorcy najczęściej o takiej ochronie myślą dopiero kiedy mają już problem. Ktoś ich kopiuje. Bardziej szczegółowo o opłatach urzędowych piszę w artykule pt.: Zastrzeżenie wzoru przemysłowego – ile kosztuje?
Pozdrawiam

Odpowiedz

Piotr Styczeń 4, 2017 o 21:43

Witam, a czy jeżeli mamy pomysł na sprzedaż produktu spożywczego i chcemy go umieścić w jakimś pojemniku ogólnie dostępnym w hurtowniach – to nie jest opakowanie naszego projektu. I jest to opakowanie w którym żadna inna firma takiego produktu nie pakuje, to czy możemy opatentować ten typ produktu w takim opakowaniu?

Odpowiedz

Mikołaj Lech Styczeń 7, 2017 o 16:37

Zastrzec taki wzór teoretycznie można, ale mam wątpliwości czy będzie on uznany za nowy i posiadający indywidualny charakter. Tym samym choć formalnie urząd wyda świadectwo rejestracji, konkurencja będzie mogła taki wzór unieważnić. Choć teoretyzuję tutaj. Aby się jednoznacznie określić, musiałbym dokładnie zobaczyć ten produkt.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł. Jednak jeśli chcesz w ten sposób poprosić mnie o pomoc, skorzystaj z zakładki Kontakt.